ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝમાં તણાવ અત્યંત વધી ગયો છે, જ્યાં ટ્રમ્પના ‘ઓપરેશન ફ્રીડમ’ને મોટો ફટકો પડ્યો છે. અમેરિકી વાયુસેનાનું મહત્વનું KC-135R સ્ટ્રેટોટેન્કર વિમાન હોર્મુઝના મોજાંઓ ઉપર અચાનક ઇમરજન્સી સિગ્નલ આપવા લાગ્યું અને માખીની જેમ ગોળ-ગોળ ફર્યા બાદ રડાર પરથી સંપૂર્ણપણે ગાયબ થઈ ગયું. જે સમયે આ ઘટના બની, તે દરમિયાન સમગ્ર વિસ્તારમાં ભારે GPS અને AIS જામિંગના અહેવાલો આવ્યા હતા, જેનાથી આશંકા સેવાઈ રહી છે કે ઈરાને ‘ઈલેક્ટ્રોનિક વોરફેર’ દ્વારા આ અમેરિકી મિશનને નિષ્ફળ બનાવ્યું છે.
હોર્મુઝ પર આસમાની જંગ
ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે હોર્મુઝ પર એક અલગ જ જંગ છેડાઈ છે. ટ્રમ્પે પોતાની મહાનતા સાબિત કરવા માટે જાહેરાત કરી છે કે તેઓ હોર્મુઝ પર ઈરાની નાકાબંધીમાંથી કોમર્શિયલ જહાજોને ‘આઝાદી’ અપાવશે. તેમણે ઓપરેશન ફ્રીડમ હેઠળ અમેરિકી સેનાની પૂરી તાકાત લગાવી દીધી છે, પરંતુ આ દરમિયાન આ મિશનને મોટો ઝટકો લાગ્યો છે. સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ ઉપર મંડરાતું એક અમેરિકન વિમાન અચાનક રહસ્યમય રીતે આકાશમાંથી ઓઝલ થઈ ગયું. આ વિમાનના ફ્લાઈટ-પાથનો એક વીડિયો સામે આવ્યો છે, જેમાં આ વિમાન માખીની જેમ એક જગ્યાએ ગણગણતું અને પછી અચાનક ગાયબ થતું જોવા મળે છે.
અમેરિકન વિમાન સાથે હોર્મુઝના આકાશમાં શું થયું?
માહિતી મળી રહી છે કે જે વિમાનને ટ્રમ્પે હોર્મુઝમાં ઓપરેશન ફ્રીડમમાં મદદ માટે મોકલ્યું હતું, તે જ હવામાં ગાયબ થઈ ગયું. અમેરિકાનું KC-135R સ્ટ્રેટોટેન્કર વિમાન હોર્મુઝની સામુદ્રધુની પાસે ઉડાન ભરતી વખતે સિગ્નલ ગુમાવી બેઠું. રડાર પર તેનું છેલ્લું લોકેશન ખૂબ જ ચોંકાવનારું હતું. વિમાન અચાનક ઝડપથી નીચે આવવા લાગ્યું અને 7700 squawk code એટલે કે ‘જનરલ ઇમરજન્સી’નો સિગ્નલ આપવા લાગ્યું. ગાયબ થતા પહેલા તેના પાઇલટે વિમાનનો રૂખ કતાર તરફ વાળ્યો હતો, પરંતુ સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે શું આ વિમાન સુરક્ષિત લેન્ડ કરી શક્યું કે પછી દરિયાના મોજામાં સમાઈ ગયું? હજુ સુધી તેની કોઈ નક્કર માહિતી સામે આવી નથી.
AIS અને GPS જામિંગની રમત: શું આ હુમલો છે?
આ રહસ્યમય ઘટના પાછળ માત્ર ટેકનિકલ ખામી જ નહીં, પરંતુ કોઈ મોટા કાવતરાની ગંધ આવી રહી છે. સ્થાનિક મીડિયા રિપોર્ટ્સમાં દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે કે જે સમયે વિમાન રડાર પરથી ગાયબ થયું, તે જ સમયે સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝમાં ભારે AIS અને GPS જામિંગ જોવા મળ્યું હતું. એટલે કે ત્યાં હાજર નેવિગેશન સિસ્ટમને સંપૂર્ણપણે ઠપ કરી દેવામાં આવી હતી.
નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આ ‘સ્પૂફિંગ’ એટલું શક્તિશાળી હતું કે વિમાન રસ્તો ભટકી જાય અથવા નિયંત્રણ ગુમાવી દે તે સ્વાભાવિક હતું. હવે આંગળી ઈરાન તરફ ઉઠી રહી છે, જેણે પહેલા પણ આ વિસ્તારમાં પોતાની તાકાત બતાવી છે.
ટ્રમ્પના પ્લાનનું શું થશે?
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે મિડલ ઈસ્ટમાં પોતાનો દબદબો જમાવવા માટે જે વ્યૂહરચના હેઠળ આ વિમાનો તૈનાત કર્યા હતા, તેને આ ઘટનાએ મોટો ફટકો આપ્યો છે. જે વિમાનને સુરક્ષા અને ‘ફ્રીડમ ઓફ નેવિગેશન’ માટે મોકલવામાં આવ્યું હતું, તે પોતે જ સુરક્ષિત રહી શક્યું નહીં. જો આ વિમાન ક્રેશ થયું હોય, તો તે અમેરિકા માટે ભારે અપમાનની વાત ગણાશે.
KC-135R કેટલું મહત્વનું છે? KC-135R ને ‘ફ્લાઈંગ ગેસ સ્ટેશન’ કહેવામાં આવે છે. તે ફાઈટર જેટ્સ અને બોમ્બર્સને હવામાં જ ઈંધણ ભરવામાં મદદ કરે છે. આ વિમાન વિના અમેરિકન ફાઈટર જેટ્સની લાંબા અંતર સુધી હુમલો કરવાની ક્ષમતા ઘણી ઘટી જાય છે.
હજુ સુધી અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (CENTCOM) તરફથી કોઈ સત્તાવાર પુષ્ટિ કરવામાં આવી નથી, પરંતુ સંરક્ષણ વિશ્લેષકોનું કહેવું છે કે જો આ કોઈ હુમલો છે, તો પરિસ્થિતિ યુદ્ધ તરફ આગળ વધી શકે છે.
